Gonzalo García-Pelayo: o sistema de ruleta
Un produtor discográfico, unha familia de anotadores e un Tribunal Supremo que lle dixo ao casino que coidase das súas rodas.

Gonzalo García-Pelayo (nado en 1947), produtor discográfico e director de cine español, dirixiu un equipo familiar que desde finais de 1991 rexistrou preto de 5 000 xiradas por roda no Casino Gran Madrid e apostou ás caselas que ían por diante. Calcula as ganancias en 200 a 250 millóns de pesetas en varios casinos. O casino vetou a familia, o goberno anulou a prohibición e en 2004 o Tribunal Supremo deulles a razón aos xogadores.
Antes do casino
Gonzalo García-Pelayo naceu en Madrid o 25 de xuño de 1947 e creceu en Andalucía, en Xerez e Sevilla. Dirixiu películas, entre elas Manuela (1976) e Vivir en Sevilla (1978), e en 1974 fundou o selo discográfico Gong, no que produciu Triana, Lole y Manuel e María Jiménez. Pola súa propia conta produciu uns 150 discos. Non é matemático, digan o que digan algúns xornais: díxolle ao diario económico Cinco Días en 2004 que só tiña as matemáticas da escola e un ou dous libros sobre probabilidadematemáticasProbabilidadeA posibilidade dun resultado, de 0 a 1 ou do 0% ao 100%. Un número: 1/37 = 2,70%.Ler todo →. A idea de estudar a ruleta ocorréuselle, di, despois de perder no blackjack.
O equipo
O sistema de ruleta da familia Pelayo precisaba moita xente, e os xogadores eran os seus parentes. O seu propio sitio nomea o seu fillo Iván, a súa filla Vanessa e os seus sobriños Christian e Marcos; outros relatos engaden os sobriños Guillermo e Jaime. Seis persoas quedaron cubertas polo veto do casino e, segundo o que contou despois, o grupo chegou a ser de doce, con máis parentes e uns poucos amigos próximos. Chamábanse a si mesmos a flotilla.
O traballo repartíase. Uns sentaban nunha roda e anotaban os números; cando acababan marchaban e chegaban caras novas para apostar, de modo que o casino non as relacionase. El case nunca facía unha aposta. Outros xogaban e telefonábanlle o resultado. Máis tarde usaron amigos que os casinos non coñecían, aos que chamaban submarinos.

O método, nas súas palabras
O punto de partida do sistema de ruleta de Gonzalo García-Pelayo é que ningunha máquina é perfecta: se non o son os reloxos suízos nin os foguetes da NASA, tampouco o é unha roda de ruleta, e algunhas caselasequipamentoCaselaCada un dos 37 compartimentos numerados do rotor. Tamén: oco, cela.Ler todo → teñen que gañar un pouco máis a miúdo ca as demais. Ao principio sospeitou do lanzamento do crupiépersoasCrupiéA persoa que dirixe unha mesa de ruleta.Ler todo →; os números amosaron que a causa era a roda.
Cada roda rexistrábase durante preto de 5 000 xiradas antes de que ninguén apostase nela (Iván dixo 6 000), o que levaba uns quince días a seis ou oito horas diarias. Os que rexistraban aprendían tamén as marcas da roda, ata o máis pequeno rabuñazo, para poder recoñecela se a cambiaban de sitio.
El conta en «positivos». Un número que sae unha vez cada 36 xiradas queda en equilibrio a 35 a 1, así que non puntúa; cada acerto por riba diso é un positivo. Despois compara os positivos dunha roda co que producen as rodas equilibradas nunha simulación informática, cun programa que escribiu el mesmo. Segundo conta un crítico do libro da familia, hai dous límites: un que o 95% das rodas equilibradas simuladas non pasan, e un límite estrito que non pasan o 99,95%. Unha roda que supera o límite estrito é, para el, seguro que está nesgada.
Segundo as súas cifras, unha roda nesgadalaboratorioRoda nesgadaUnha roda cuxos defectos físicos fan que algunhas caselas saian cunha probabilidade superior a 1/37. É rara e só se detecta con miles de xiradas rexistradas.Ler todo → tiña entre nove e doce números por diante. A mellor casela que atopou gañaba unha vez cada 28 xiradas, calquera cousa mellor ca unha vez cada 35 compensaba apostar, e a mestura daba unha vantaxe duns 6%. Todas estas cifras son súas; ningún casino nin regulador publicou ningunha.
Por que 5 000 xiradas, e por que toda a roda
En 5 000 xiradas unha casela sen nesgo sae preto de 135 veces, con 11 de marxe arriba ou abaixo. Unha casela que realmente gaña unha vez cada 28 sae preto de 179 veces, case catro desas «marxes» por diante; a sorte non fai iso, e a casela é claramente defectuosa.
Unha casela que gaña unha vez cada 33 é outra cousa. Daríalle a quen aposta un 9%, e en 5 000 xiradas sae preto de 152 veces, só unha marxe e media por diante. Nunha roda perfectamente equilibrada, dúas ou tres das 37 caselas irán tan por diante só pola sorte. Escoller o número que vai en cabeza despois de 5 000 xiradas non abonda, pois. Hai que comprobar toda a roda contra o que fan as rodas equilibradas, que é para o que serven os límites simulados, e o que fai a proba do chi cadradolaboratorioProba do chi cadradoProba estatística que compara os acertos observados en cada casela co valor esperado n/37. Úsase para xulgar se unha roda está nesgada.Ler todo → sobre o papel.
O diñeiro
A familia é a única fonte das ganancias, e as cifras varían. O total xeral é o máis estable: entre 200 e 250 millóns de pesetas de todos os casinos, o que son 1,2 a 1,5 millóns de euros. Só para o Casino Gran Madrid, os distintos relatos dan desde 70 millóns de pesetas ata máis dun millón de euros. O casino díxolle a un informe de 2000 que non tiña rexistro desa cantidade. El di que comezaron con uns 1 800 euros e que unha vez perderon 60 000 euros nun día.
A familia xogou tamén noutros lugares, segundo a súa conta: Barcelona, Viena, Ámsterdam, Copenhague. Las Vegas foi o último intento e pagou mal, por culpa do segundo cerorodaCeroA única casela verde, que non está cuberta por ningunha aposta simple, de ducia nin de columna; a orixe da vantaxe da casa. Tamén: cero único, 0.Ler todo →. Con 38 caselas, unha casela ten que ser moito máis defectuosa para que un pagamentodiñeiroPagamentoO que devolve unha aposta gañadora, expresado como «X a 1» ademais da aposta que se devolve.Ler todo → de 35 a 1 dea beneficio.
Que fixo o casino
O Casino Gran Madrid está en Torrelodones, fóra da cidade, e os xornais españois chámano a miúdo simplemente Casino de Madrid. Segundo a conta da familia, primeiro moveu as rodas e cambiou partes delas, de modo que había que estudar cada unha de novo. Despois vetou os xogadores, ao abeiro do artigo do regulamento español de casinos que permite a un casino rexeitar persoas das que se espera que cometan irregularidades nos xogos. Un informe de 2000 sinala que a súa tese era que o grupo pasara moito tempo calculando a frecuencia con que saía cada resultado, usara un programa informático para predicir resultados e, polo tanto, xogara con vantaxe. Queixouse tamén de que outros xogadores copiaban as súas apostas.
Outros casinos foron avisados. A familia describe que en Viena lles pediron que marchasen despois dunha noite gañadora, e en 2012 el dixo que seguían vetados en Francia e Dinamarca.
Dez anos nos tribunais
O casino non demandou a familia. A familia queixouse do veto á oficina do goberno en Madrid, que o declarou improcedente, e foi o casino quen foi aos tribunais, contra a decisión do goberno.
A familia comeza a rexistrar rodas no Casino Gran Madrid.
Gañan de xeito constante. Durante os Xogos Olímpicos de Barcelona un equipo xoga en Madrid e outro en Barcelona.
O casino veta seis deles.
A oficina do goberno en Madrid declara improcedente o veto. O casino vai aos tribunais.
O Tribunal Superior de Xustiza de Madrid desestima o recurso do casino.
O Tribunal Supremo rexeita o recurso do casino.
Estréase en España a longametraxe Los Pelayos.
O que dixo o Tribunal Supremo
O tribunal sostivo que o que fixeran os xogadores non era unha irregularidade no sentido do regulamento, polo que o casino non tiña motivo para mantelos fóra. Nas súas palabras, os xogadores non fixeran máis que usar o seu enxeño e aplicar técnicas informáticas, e o seu xogo baseábase simplemente en observar resultados que se repiten, non en romper as regras. Puxo a causa nas rodas: defectos moi lixeiros de construción ou colocación, invisibles a simple vista.
Dixo tamén o que pode facer un casino no seu lugar. A defensa lícita non é expulsar nin vetar os xogadores, senón cambiar o lugar onde están as rodas, trocar os seus compoñentes ou mellorar o seu deseño.
A sentenza é máis limitada do que a miúdo se di. Aplica un artigo do regulamento español de casinos a un veto. Non di que todo casino de calquera lugar teña que admitir un xogador que atopase unha roda nesgada.

Despois da ruleta
Aprendeu póker nos Estados Unidos e abriu un club de Texas hold’em en Madrid en 1996; El Mundo informou en 2001 de que Carlos Mortensen, campión do mundo ese ano, aprendera o xogo alí. En 2004 vivía do póker en liña e despois pasou ás apostas deportivas. Con Iván escribiu La fabulosa historia de los Pelayos (2003). O History Channel contou a historia na súa serie Breaking Vegas, e Eduard Cortés filmouna como Los Pelayos (2012). Ese mesmo ano volveu dirixir cine.
O que non está establecido
Tres cousas que se din a miúdo dos Pelayo non teñen outra fonte ca a familia, ou ningunha. El di que un fabricante inglés construíu unha roda especial contra eles, unha «ruleta anti-Pelayo»; ningún fabricante nin casino o confirmou. Nada amosa que os casinos de toda Europa cambiasen o seu mantemento só por causa desta familia. E as táboas de límites do libro non se puideron comprobar para esta páxina, así que aquí só se describen como as describiu un crítico.
Preguntas
Non. O casino vetounos, o goberno anulou o veto e o casino levou o goberno aos tribunais. Perdeu en 2000 e outra vez no Tribunal Supremo en 2004.
Sentenciou que observar unha roda e apostar polo que amosa non é unha irregularidade segundo o regulamento español de casinos, polo que este veto era improcedente. Non decidiu nada para outros países.
Dixo en 2004 que daquela rendía un 2,7% onde antes chegara ao 6%, e que as persoas que coñecía que o probaron en Madrid fixérono mal e perderon.
Pausa de humor

O consello do tribunal ao casino: arranxa a roda, non a lista de invitados.
Fontes
- Tribunal Supremo, Sala de lo Contencioso-Administrativo.
- Hernández, J. A. «El clan de los Pelayo gana la apuesta.»
- Sampedro, J. «Los ‘tecnotahúres’ vuelven al casino.»
- Cadena SER. «Los Pelayo ya pueden entrar en el Casino de Madrid.»
- Mazo, V. «Pelayos contra el Ibex 35.»
- Semana. «El terror de la ruleta.»
- Solomita, M. «La increíble historia de Gonzalo García-Pelayo, el hombre que venció a la ruleta.»
- Wille, G. «Hicimos saltar la banca.»
- Ibáñez, Á. «La Fabulosa Historia de Los Pelayos.»
- Mazarrasa, L. Reportaxe sobre o póker en España.
- García-Pelayo, G. «Análisis de una ruleta.»